Goede commerciële verlichting gaat niet alleen over krachtige armaturen: het gaat ook over het nauwkeurig berekenen van verlichtingssterktes om ervoor te zorgen dat de visuele ervaring comfortabel en aantrekkelijk is en voldoet aan de normen. Weten hoe je de optimale verlichtingssterkte voor een commerciële ruimte berekent, kan de klantervaring verbeteren en tegelijk het energieverbruik optimaliseren.
Waarom de verlichtingssterkte van een winkelruimte berekenen?
Verlichting heeft een directe invloed op hoe een product wordt waargenomen, het comfort van bezoekers en zelfs koopgedrag. Een te donkere winkel is ontmoedigend, terwijl een te lichte ruimte vermoeiend is voor het oog en kleuren doet vervagen.
Het berekenen van het juiste verlichtingsniveau (uitgedrukt in lux) helpt om :
- een optimale zichtbaarheid van het product te garanderen ;
- een sfeer te creëren die overeenkomt met de positionering van het merk;
- de naleving van normen te garanderen (EN 12464-1 in Europa);
- het energieverbruik te verminderen zonder afbreuk te doen aan de visuele kwaliteit.
De eenheden en concepten die je moet kennen
Voordat we overgaan tot de berekeningen, is het belangrijk om onderscheid te maken tussen de gebruikte termen:
- Lumen (lm): lichtstroom uitgestraald door de bron.
- Lux (lx): ontvangen verlichtingssterkte op een oppervlak (1 lux = 1 lumen/m²).
- Watt (W): verbruikt elektrisch vermogen.
- Lichtrendement: verhouding tussen uitgestraalde lumen en verbruikte watt (lm/W).
Het te bereiken luxniveau hangt af van het type bedrijf en de aard van de getoonde producten.
Aanbevolen luxniveaus volgens het type ruimte
| Gebied / activiteit | Verlichtingssterkte (lux) | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Circulatie, hoofdgangen | 200-300 lx | Functionele, gelijkmatige verlichting |
| Schappen, displays | 500-800 lx | Contrasten accentueren, producten accentueren |
| Vitrines, gondelkoppen | 1000-1500 lx | Gerichte of gerichte verlichting |
| Kassa’s, werkgebieden | 300-500 lx | Gelijkmatige, niet-verblindende verlichting |
De vereenvoudigde methode voor het berekenen van verlichtingssterkte
De basisformule voor verlichtingsontwerp is als volgt:
E = (Φ × UF × MF) / S
waarbij
- E = gemiddelde verlichtingssterkte (in lux)
- Φ = totale lichtstroom van armaturen (in lumen)
- UF = gebruiksfactor (afhankelijk van het type armatuur en de geometrie van de ruimte)
- MF = onderhoudsfactor (houdt rekening met veroudering en vervuiling)
- S = oppervlakte van de ruimte (in m²)
Voorbeeld van berekening
Voor een winkel van 80 m² die 500 lux nodig heeft:
Φ = (E × S) / (UF × MF)
UF = 0,7 en MF = 0,8 :
Φ = (500 × 80) / (0,7 × 0,8) = 71.428 lumen
U hebt dus ongeveer 71.000 lumen nodig verdeeld over het hele oppervlak, d.w.z. 10 armaturen van elk 7.000 lm.
Factoren die het resultaat beïnvloeden
De theoretische berekening moet aan de hand van een aantal parameters worden aangepast:
- Plafondhoogte: hoe hoger het plafond, hoe meer lumen er nodig zijn om de verliezen te compenseren.
- Oppervlakte reflectie: lichte wanden reflecteren licht, donkere oppervlakken absorberen het.
- Het type optiek: een smalle bundel richt het licht op een precies gebied, een brede bundel verspreidt het licht gelijkmatiger.
- Kleurtemperatuur: warm wit (3000 K) creëert een uitnodigende sfeer, neutraal wit (4000 K) accentueert producten effectiever.
Tools voor verlichtingssimulatie
Voor professionele projecten is het gebruik van fotometrische simulatiesoftware essentieel. Met tools zoals Dialux of Relux kunt u de ruimte in 3D modelleren, de IES- of LDT-bestanden van de armaturen integreren en een nauwkeurige verlichtingssterkteberekening maken op basis van de werkelijke kenmerken van elk product.
Voordelen van simulatie
- Visuele validatie van de luxverdeling;
- Schaduwzones of overbelichting vermijden;
- Optimalisatie van het aantal en type armaturen;
- Rapporten die voldoen aan de normen voor binnenverlichting (EN 12464-1).
Rodalight tips voor succesvolle commerciële verlichting
- Geef de voorkeur aan modulaire verlichting (dimbaar of DALI) om aan te passen aan het seizoen en de producten.
- Combineer sfeerverlichting en accentverlichting om visuele highlights te creëren.
- Gebruik bronnen met een hoge CRI (≥90) voor een nauwkeurige kleurweergave.
- Controleer regelmatig de onderhoudsfactor: reiniging of gedeeltelijke vervanging kan tot 20% van de verloren helderheid herstellen.
Dingen om te onthouden
- Een goede verlichtingssterkteberekening garandeert comfort, aantrekkelijkheid en naleving.
- Het luxniveau hangt af van het type ruimte en de aard van de producten.
- Tools zoals Dialux zorgen voor een realistische en geoptimaliseerde simulatie.
- Goed gedimensioneerde verlichting verbetert de ruimte en verlaagt het energieverbruik.
Het Rodalight-team
